/Ομιλία Μ. Αδαμαντιάδη (9η Συνδιάσκεψη Μεταφορών)

Ομιλία Μ. Αδαμαντιάδη (9η Συνδιάσκεψη Μεταφορών)

9η Πανελλήνια Επιμελητηριακή Συνδιάσκεψη Μεταφορών με Θέμα Οι ελληνικές μεταφορές μπροστά στις ευρωπαϊκές προκλήσεις και την παγκοσμιοποίηση

Λιβαδειά, 8 Δεκεμβρίου 2007

Μιχάλης Π. Αδαμαντιάδης, Πρόεδρος ΕΕΣΥΜ
Κυρίες και κύριοι

Εκ μέρους του ΔΣ και των μελών του Συνδέσμου μας σας καλωσορίζω στη 9η Πανελλήνια Επιμελητηριακή Συνδιάσκεψη Μεταφορών με Θέμα Οι ελληνικές μεταφορές μπροστά στις ευρωπαϊκές προκλήσεις και την παγκοσμιοποίηση.

Παρακαλώ να μου επιτρέψετε να ευχαριστήσω κατ΄ αρχήν τον εκλεκτό φίλο Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Βοιωτίας Παναγιώτη Αγνιάδη, και τα μέλη της Διοίκησης του Επιμελητηρίου του για την φιλοξενία τους και τις προσπάθειες που κατέβαλαν για την άρτια διοργάνωση της σημερινής εκδήλωσής μας καθώς και της χθεσινής ετήσιας ΓΣ του Συνδέσμου μας στη όμορφη πόλη της Λιβαδειάς.

Επίσης ευχαριστώ τον Διευθυντή οδικών, σιδηροδρομικών και συνδυασμένων μεταφορών  του Υπουργείου Μεταφορών κ. Τριαντάφυλλο Παπατριανταφύλλου καθώς και τον εκλεκτό εκπρόσωπο του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Χρήστο Λαμπρίδη που μας τιμούν με τη συμμετοχή τους.

Ευχαριστώ επίσης τον φίλτατο Πρόεδρο της ΚΕΕ και Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Επιμελητηρίου Πειραιά κ. Γιώργο Κασιμάτη για την τιμή που νας κάνει να είναι μαζί μας σ΄αυτή τη σημαντική συνδιάσκεψη καθώς και για την συνεχή και ουσιαστική συμπαράστασή του στις προσπάθειες του ΕΕΣΥΜ από τις συστάσεώς του μέχρι και σήμερα.

Επίσης ευχαριστώ τους εκλεκτούς καθηγητές των σημαντικότερων Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της χώρας μας

Κυρίους Δημήτρη Τσαμπούλα, και Αθανάσιο Μπαλή,  του ΕΜΠ
Τον κύριο Ελευθέριο Ιακώβου, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Καθώς και την κυρία Αγγελική Παρδάλη και τον κύριο Ευάγγελο Σαμπράκο, του Πανεπιστημίου Πειραιά

για την ευγενική αποδοχή της πρόσκλησής μας να συμμετάσχουν ενεργά στην σημερινή μας εκδήλωση και να μοιράσουν μαζί μας τις σκέψεις τους στο σημαντικό θέμα ελληνικών μεταφορών μπροστά στις ευρωπαϊκές προκλήσεις και την παγκοσμιοποίηση.

Επίσης ευχαριστώ για την συμμετοχή τους την κα. Φανή Κουτρουμπά, και Θεόδωρο Τόλια, ανώτατα στελέχη της θυγατρικής εταιρίας του ΟΣΕ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε, με τους οποίου προσβλέπουμε σε μία στενή συνεργασία.

Τον κ. Απόστολο Καμαρινάκη, πρώην ανώτατο στέλεχος του ΥΕΝ και νυν Εκτελεστικό Δντή του Εθνικού Κέντρου Ανάπτυξης Λιμένων. Επίσης ευχαριστώ τον εκλεκτό συνάδελφό μου στον ΟΗΕ, σύμβουλο στα θέματα μεταφορών και Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, κ. Κώστα Αλεξόπουλο καθώς και τους κυρίους Παπαδημητρίου, Νικολάρα και Κάκκο, της ΟΦΑΕ, στενούς συνεργάτες του ΕΕΣΥΜ, καθώς και τον κύριο Μαντό, αντιπρόεδρο του ΣΥΝΔΔΕ & L , που επίσης μας τιμούν με την παρουσία τους αλλά και την ενεργό συμμετοχή τους στις κοινές μας προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη των ελληνικών εθνικών και διεθνών μεταφορών.

Τέλος, ιδιαίτερα ευχαριστώ για την παρουσία τους εκλεκτούς φίλους και συναδέλφους Προέδρους και εκπροσώπους των Επιμελητηρίων από όλη τη χώρα καθώς και τους εκπροσώπους των άλλων ελληνικών ενώσεων, φορέων και επιχειρήσεων μεταφορών που είναι  σήμερα μαζί μας.

Παράγοντας κεφαλαιώδους σημασίας για τη λειτουργία των σύγχρονων οικονομιών, οι μεταφορές καλούνται να επιλύσουν τη μόνιμη αντίφαση μεταξύ των όλο και μεγαλύτερων απαιτήσεων για κινητικότητα και της όλο και μικρότερης ανεκτικότητας έναντι των καθυστερήσεων και της μέτριας ποιότητας ορισμένων παρεχομένων υπηρεσιών.

Στην αυγή του 21ου αιώνα είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την ισχυρή ανάπτυξη της Ευρώπης, αλλά και οιουδήποτε κράτους μέλους, που δημιουργεί θέσεις απασχόλησης και παράγει πλούτο, χωρίς αποτελεσματικό σύστημα μεταφορών, ικανό να αξιοποιεί πλήρως τις σύγχρονες εξελίξεις του κλάδου, τις προσφερόμενες δυνατότητες από την ευρωπαϊκή ενοποίηση των αγορών και τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης.

Σήμερα οι Ευρωπαϊκές μεταφορές αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις.

Η συνεχής αύξηση των μεταφορών, η συμφόρηση ορισμένων μεταφορικών δικτύων ως συνέπεια της μη ισόρροπης κατανομής μεταξύ τρόπων μεταφοράς, καθώς και η ευθύνη των μεταφορών για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη, είναι μεταξύ των μεγάλων θεμάτων που απασχολούν την Ευρώπη.
Από την άλλη πλευρά, η σταδιακή απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου και η παγκοσμιοποίηση των αγορών αποτελούν το βασικό χαρακτηριστικό της σημερινής οικονομικής δράσης. Ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός, ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης, επιβάλει στις επιχειρήσεις την επανεξέταση των επιχειρηματικών τους επιλογών με σκοπό τη μείωση του κόστους και την βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους στις διεθνείς αγορές.
Τούτο τις οδηγεί σε έναν αγώνα δρόμου για τον έλεγχο των σύγχρονων τεχνολογιών, κατάκτηση της γνώσης και μείωση του κόστους παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων τους.
Στο πλαίσιο αυτό οι μεταφορές προσλαμβάνουν δεσπόζουσα θέση. Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, οι μεταφορές καλούνται να προσφέρουν αξιόπιστες και ανταγωνιστικές υπηρεσίες, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην συνολική ανταγωνιστικότητα των προϊόντων μιας επιχείρησης, μιας περιοχής ή χώρας, στον διεθνή οικονομικό στίβο.

Θέτοντας ως στόχο την εξασφάλιση ανταγωνιστικής, ασφαλούς και περιβαλλοντικά φιλικής κινητικότητας η ΕΕ απαντά με μία δέσμη μέτρων που ενώ από την μία πλευρά  αντιμετωπίζουν, στο μέτρο του δυνατού, το πρόβλημα, από την άλλη δημιουργούν νέες συνθήκες στην λειτουργία της Ευρωπαϊκής αγοράς μεταφορών και ανάγκη προσαρμογής της στα νέα δεδομένα.
Η αναζωογόνηση των σιδηροδρόμων, η βελτίωση ποιότητας των οδικών μεταφορών, η προώθηση των θαλάσσιων και ποτάμιων μεταφορών, η υλοποίηση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, η αποτελεσματική τιμολόγηση των μεταφορών και η επίτευξη διατροπικότητας, δηλαδή η ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών, είναι τα βασικά εργαλεία που επέλεξε η ΕΕ για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η ευθύνη υλοποίησης ενός τέτοιου σχεδίου δεν περιορίζεται μόνο στο δημόσιο τομέα αλλά επεκτείνεται και στον ιδιωτικό. Η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι αναγκαία σήμερα όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν.  Και αφορά ένα ευρύ πεδίο κοινής προσπάθειας για τον προσδιορισμό και εφαρμογή των αναγκαίων πρωτοβουλιών και δράσεων που θα αξιοποιούν τις ευκαιρίες και θα απαντούν στα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας στα θέματα μεταφορών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, το Ευρωπαϊκό μεταφορικό σύστημα του μέλλοντος θα είναι οι συνδυασμένες μεταφορές και η εφοδιαστική μεταφορική αλυσίδα για εμπορεύματα, οι οποίες συνεχώς θα αυξάνουν το μερίδιό τους αξιοποιώντας κατά τον άριστο τρόπο όλα τα πλεονεκτήματα κάθε είδους μέσου μεταφοράς, ακολουθώντας την αρχή της συμπληρωματικότητας και όχι του ανταγωνισμού.
Παράλληλα, κάνοντας χρήση καινοτομιών και σύγχρονων τεχνολογιών, οι συνδυασμένες μεταφορές και η εφοδιαστική εμπορευμάτων, θα κερδίζουν συνεχώς έδαφος προσφέροντας αποτελεσματικές ολοκληρωμένες υπηρεσίες που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πελατών, πλήττοντας τις παραδοσιακά λειτουργούσες μεταφορικές επιχειρήσεις, οι οποίες αν δεν εκσυγχρονιστούν θα δουν στο εγγύς μέλλον την αγορά τους να συρρικνώνεται. (αν έχουν μέλλον).
Όλοι γνωρίζουμε ότι οι ελληνικές μεταφορές έχουν μείνει πίσω σχετικά με την εφαρμογή σύγχρονων συστημάτων και φαίνεται ότι μία μεγάλη μερίδα του κλάδου δεν παρακολουθεί τις ραγδαίες εξελίξεις. Η Ελλάς είναι μία από τις λίγες χώρες μέλη που δεν έχει μέχρι σήμερα αναπτύξει στο βαθμό που θα έπρεπε σύγχρονα συστήματα συνδυασμένων μεταφορών, με σοβαρές συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα της εθνικής οικονομίας και των ελληνικών επιχειρήσεων.
Οι ελληνικές οδικές μεταφορές, όπως και αυτές σε μερικές άλλες χώρες της ΕΕ, χαρακτηρίζονται από έντονο προστατευτισμό. Τούτο ίσχυσε για ένα μεγάλο διάστημα και στο χώρο της ακτοπλοΐας, μέχρι πρόσφατα, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με την οικονομική θεωρία αλλά και τις υφιστάμενες εμπειρίες διεθνώς, που αφορούν όχι μόνο τον τομέα των μεταφορών αλλά γενικότερα την οικονομική δραστηριότητα, ο προστατευτισμός από την πολιτεία οδηγεί σε μαρασμό. Η παγίδα της προστασίας του κράτους οδηγεί σε εξάρτηση και εφησυχασμό και εμποδίζει τους εμπλεκόμενους να κοιτάξουν μπροστά.
Έτσι ο κλάδος δεν είναι ανήσυχος ούτε επιδιώκει αλλαγές, δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις, αδιαφορεί για τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, και ιδίως σε περιόδους όπου το περιβάλλον μεταβάλλεται ταχύτατα λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού και της παγκοσμιοποίησης.
Το αποτέλεσμα είναι πρώτα εις βάρος των ενδιαφερομένων, και στη συνέχεια της εθνικής οικονομίας και της κοινωνίας γενικότερα, της οποίας και αυτοί που προστατεύονται είναι μέλη, και που στο τέλος όλοι είναι θύματα των συνεπειών του προστατευτισμού.
Τα ελληνικά επιμελητήρια έχουν από καιρό εντοπίσει το υφιστάμενο κενό στις ελληνικές μεταφορές και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών που καθ’ όσον αφορά τις εθνικές μεταφορές, ένα μεγάλο μέρος της αφορά τον συνδυασμό οδού-θάλασσας. Κατά καιρούς έχουν διατυπώσει την άποψη ότι είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα και να ξεκινήσουν πρωτοβουλίες για την ενσωμάτωση της χώρας στο ευρωπαϊκό σύστημα συνδυασμένων μεταφορών αλλά και για τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών γενικότερα. Πιστεύουν σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης των εθνικών μεταφορών της χώρας, που θα λειτουργεί στη βάση της συμπληρωματικότητας των μεταφορικών μέσων και όχι του ανταγωνισμού μεταξύ τους, με έμφαση τις συνδυασμένες μεταφορές στο βασικό κορμό του εθνικού σιδηροδρομικού συστήματος καθώς και στην επέκτασή της χρήσης των συνδυασμένων συστημάτων μεταφοράς στα νησιά της Ελλάδος.
Το υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας των οδικών μεταφορών εμπορευμάτων καθώς και των νησιωτικών μεταφορών, κατά την γνώμη μας, μετά από μία μακρά περίοδο επιτυχούς συνεισφοράς, ολοκλήρωσε τον κύκλο του και πρέπει να επανεξεταστεί. Οι ανάγκες και οι εξελίξεις απαιτούν βήματα μπροστά και σημαντικές αποφάσεις.
Νομίζω ότι είναι πλέον η στιγμή για όλους μας, να αντιληφθούμε την κρισιμότητα των περιστάσεων και όλοι μαζί, αρχές, φορείς και επιχειρήσεις να εργαστούμε και να συνεργασθούμε για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης.
Ο ρόλος των αρχών, επιμελητηρίων και εμπλεκομένων φορέων του κλάδου θα είναι καθοριστικός για την ευόδωση της προσπάθειας.
Το ξεκίνημα της δεύτερης δεκαετίας δράσης του Συνδέσμου μας σηματοδοτείται από την ανάληψη της ευθύνης υλοποίησης ενός σύνθετου, φιλόδοξου και απαιτητικού προγράμματος ουσιαστικών δράσεων και παρεμβάσεων, που απαντά στις σύγχρονες προκλήσεις, και στο οποίο οι  συνδυασμένες και οι νησιωτικές μεταφορές έχουν τεθεί ως προτεραιότητα.
Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν ήδη συγκροτηθεί και ξεκινήσει την παραγωγή έργου ειδικές ομάδες εργασίας επικεντρωμένες στους τομείς συνδυασμένων μεταφορών και εφοδιαστικής εμπορευμάτων καθώς και των νησιωτικών και παράκτιων μεταφορών, οι οποίες σύντομα θα συμπληρωθούν με τη συγκρότηση ομάδων εργασίας για τις οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές, και την οδική ασφάλεια. Επίσης δρομολογήθηκε μία στενή συνεργασία ΕΕΣΥΜ, ακαδημαϊκής κοινότητας και Πανεπιστημίων, σαν πρώτο βήμα της οποίας αποτελεί και η συμμετοχή τόσων εκλεκτών καθηγητών στη σημερινή συνάντηση. Επίσης προγραμματίζεται η εκπόνηση σειράς μελετών.
Στόχος όλων των προσπαθειών μας είναι η άρθρωση συγκεκριμένου, ουσιαστικού λόγου και προτάσεων που θα συγκεράσουν τις απόψεις των μελών μας και θα βοηθήσουν την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών.
Ο ΕΕΣΥΜ προσεγγίζει τα ζητήματα μεταφορών με γνώμονα την ανάπτυξη ολοκληρωμένων μεταφορικών λύσεων που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις δίνοντας έμφαση στην περιφέρεια. Φρονούμε ότι η πρόκληση σήμερα είναι να δούμε την «μεγάλη εικόνα», πέραν της κάλυψης μεμονομένων μας επιχειρηματικών αναγκών, όσο καλά και αν τα καταφέρνει τελικά ο καθένας μόνος του.
Για τον ΕΕΣΥΜ το μέλλον των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας εν γένει προϋποθέτει μία κεντρική στρατηγική πολιτική προσέγκιση. Σε αυτό το σημείο ακριβώς παραμένει πάντα επίκαιρη και αναγκαία η συνεισφορά των Επιμελητηρίων, ως ίσως των ουσιαστικότερων θεσμικών συνομιλητών στην κατεύθυνση χάραξης μιας Εθνικής Στρατηγικής Μεταφορών, μιας διαδικασίας δηλαδή που θα εντάξει τη σοβαρή ιδιωτική πρωτοβουλία σε ένα γενικότερο σχεδιασμό.
Η Ελληνική Περιφέρεια και τα νησιά έχουν κάθε δικαίωμα να διεκδικούν και να προωθούν δράσεις που θα τους ενσωματώσουν στο εθνικό και διευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών αξιοποιώντας κατά περίπτωση τα ιδιαίτερα γεωγραφικά και παραγωγικά συγκριτικά πλεονεκτήματα τους. Μια τέτοια περιοχή είναι και ο νομός Βοιωτίας που βρίσκεται στην πλευρά της Αττικής και της Αθήνας από την οποία διέρχονται οι μεγάλοι οδικοί, σιδηροδρομικοί άξονες της χώρας. Γεγονός, που την καθιστά γεωγραφικά έναν σημαντικό κόμβο μεταφορών. Ο Σύνδεσμός μας είναι έτοιμος να συμπαρασταθεί στις προσπάθειες της περιοχής όπως έχει κάνει και κάνει σε διάφορες άλλες περιοχές της χώρας.
Τελειώνοντας θα ήθελα να μου επιτρέψετε και μία λίγο εσωστρεφή, σε σχέση με τον ΕΕΣΥΜ, παρατήρηση και αυτοκριτική.
Η Διοίκηση του ΕΕΣΥΜ φρονεί ότι σωστά λειτουργούντες φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως ο ΕΕΣΥΜ, πρέπει να είναι αφοσιωμένοι στην αποστολή τους. Πρέπει συνεχώς να ερωτούν τον εαυτό τους, ποιά είναι η εξαιρετική αξία για την οποία υπάρχουν να δημιουργούν. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ποτέ ότι η ευθύνη μας είναι να παράγουμε αξία στον τομέα των μεταφορών της χώρας τον οποίο υπηρετούμε. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουμε για να εξυπηρετούμε τον κόσμο που είναι έξω από εμάς. Είναι βασική μας ευθύνη να θυμόμαστε αυτό, δηλαδή την εξωστρέφεια – και να την θυμίζουμε και σε άλλους συνεχώς. Επίσης δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι κρινόμαστε από το αποτέλεσμα και όχι από το μέγεθος της προσπάθειάς μας, καθώς και από το πόσο αυτό το αποτέλεσμα είναι χρήσιμο στους απέξω. Και τέλος ότι οι απέξω είναι ελεύθεροι να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν να μας πιστεύουν και να μας βοηθούν.
Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στη σημερινή μας συνδιάσκεψη και ελπίζω να προσθέσει αξία στις προσπάθειες όλων μας για τον εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη των ελληνικών Εθνικών και διεθνών μεταφορών, και σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.