/Μελέτη: ΕΚ Νομού Φθιώτιδας

Μελέτη: ΕΚ Νομού Φθιώτιδας

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ – ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ/ ΣΤΑΘΜΟΥ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
ΝΟΜΟΥ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
Πειραιάς, Φεβρουάριος 2006 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Γενική παρουσίαση
Η προμελέτη του Εμπορευματικού Κέντρου/ Σταθμού Συνδυασμένων Μεταφορών στο Νομό Φθιώτιδας (ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ) ανετέθη από το Επιμελητήριο Φθιώτιδας στον Ελληνικό Επιμελητηριακό Σύνδεσμο Μεταφορών (Ε.Ε.ΣΥ.Μ.). Ο Νομός Φθιώτιδας, που βρίσκεται πάνω στον μεταφορικό άξονα Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι (ΠΑΘΕ), έχει προταθεί για την ανάπτυξη ενός Εμπορευματικού Σταθμού από την μελέτη του Ελληνικού Δικτύου ΕΚ που εκπόνησε ο Ε.Ε.ΣΥ.Μ για λογαριασμό του Ταμείου Συνοχής της ΕΕ το 1996. Ο Νομός Φθιώτιδας, αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ Νότιας και Βόρειας Ελλάδας, και διαθέτει σιδηροδρομικό δίκτυο αλλά και λιμάνι που μπορεί να αναβαθμιστεί και να εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό μεταφορικό κόμβο σύνδεσης της Ηπειρωτικής και Νησιωτικής Ελλάδας.
Βασικοί στόχοι της προμελέτης είναι η εκτίμηση σε προκαταρκτικό στάδιο της σκοπιμότητας βιωσιμότητας ανάπτυξης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Τα αποτελέσματα της προμελέτης θα βοηθήσουν στη λήψη απόφασης για ανάπτυξη περαιτέρω δράσεων υλοποίησης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας επιδιώχθηκε η εκτίμηση της κίνησης που μπορεί να προσελκύσει το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ (οδικές,  θαλάσσιες και σιδηροδρομικές  ροές), εξετάστηκε η προοπτική ανάπτυξής του σε συγκεκριμένο χώρο που υπέδειξε το Επιμελητήριο Φθιώτιδας, το πιθανό μέγεθός του, το είδος των αναγκαίων λειτουργιών, σχετικών υποδομών και εξοπλισμού του και αναλύθηκε η οικονομική βιωσιμότητα και σκοπιμότητά του.
Επιπλέον εξετάστηκαν οι αναγκαίες ενέργειες για την υπαγωγή του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ στις διατάξεις του Νόμου 3333/2005 καθώς και οι σχετικές δυνατότητες που προσφέρει ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος 3299/2004.Η μελέτη εκπονήθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2005 έως τον Ιανουάριο του 2006 από ομάδα διακεκριμένων επιστημόνων συνεργατών του Ε.Ε.ΣΥ.Μ. που κάλυπταν τα γνωστικά πεδία της Οικονομίας, Συγκοινωνιών, Πολιτικού Μηχανικού Τοπογράφου και Έρευνας αγοράς.Παρουσίαση Ευρωπαϊκής, Διεθνούς και Ελληνικής εμπειρίας για τα Εμπορευματικά Κέντρα και Σταθμούς Συνδυασμένων Μεταφορών  Σύμφωνα με τη διεθνή αλλά και ελληνική εμπειρία η ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών  Δικτύων, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη κυκλοφοριακή συμφόρηση σε σημαντικά μεταφορικά δίκτυα της Ευρώπης ως αποτέλεσμα του εντεινόμενου ανταγωνισμού λόγω παγκοσμιοποίησης, δημιουργούν την ανάγκη εφαρμογής σύγχρονων μεταφορικών μέσων και υποδομών, αύξησης του ρόλου των συνδυασμένων μεταφορών και προώθησης νέων μεθόδων διακίνησης και διαχείρισης των εμπορευμάτων.
Ένα είδος σύγχρονων υποδομών αποτελούν τα εμπορευματικά  κέντρα ή άλλως, εμπορευματικά χωριά (freight villages) που έχουν σκοπό την βελτιστοποίηση των προσφερομένων υπηρεσιών μεταφοράς και διανομής εμπορευμάτων σε ανταγωνιστικό κόστος. Τα ΕΚ προσφέρουν ευκολίες μεταφόρτωσης και διαχείρισης φορτίων, υποδομές για πρόσβαση σε μεταφορικά μέσα, καθώς και συμπληρωματικές υποδομές και λειτουργίες για εξυπηρέτηση και εγκατάσταση χρηστών και άλλων βοηθητικών προς αυτές υπηρεσιών. Εξυπηρετούν τη συγκέντρωση φορτίων που προέρχονται από διαφορετικά μεταφορικά μέσα και είδη, ή που έχουν ανάγκη αλλαγής από  διακίνηση μικρής απόστασης σε αυτή της μεγαλύτερης ή αντίθετα με το ίδιο μεταφορικό είδος ή άλλα. Προσφέρουν οικονομία κλίμακος σε σχέση με την αγορά και χρήση γης, κόστους κατασκευής και χρήσης των σχετικώς εγκαταστάσεων, οικονομία ευκαιριών και δράσεων των σχετικών προς την μεταφορά επιχειρήσεων και προστασία του περιβάλλοντος. Τα ΕΚ κατατάσσονται σε ΕΚ συνδυασμένων μεταφορών και ΕΚ διαφόρων ειδών μεταφοράς με ή όχι συμμετοχή στο συνδυασμό τους.
Τελευταίως, τα ΕΚ παίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά στην σύνδεση τους με λιμάνια, αποτελώντας τον κόμβο διαχείρισης φορτίων και πλοίων (Logistic centers) όπου τα φορτία αποθηκεύονται με προορισμό τη μελλοντική παράδοση τους σε χερσαίους προορισμούς.Η Ευρωπαϊκή εμπειρία για τα Εμπορευματικά κέντρα είναι πλούσια και ποικίλη. Οι χώρες που προηγούνται στην ανάπτυξη εμπορευματικών κέντρων είναι η Γαλλία, η Ιταλία (που διαθέτει και το μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο δίκτυο ΕΚ συνδυασμένων μεταφορών), η Γερμανία, η Μ. Βρετανία, η Ολλανδία και η Δανία. ΕΚ υπάρχουν επίσης στην Ισπανία και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες ενώ με ταχείς ρυθμούς αναπτύσσονται αντίστοιχα κέντρα και σε άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στα Βαλκάνια. Εκτός από τα μεγάλα εμπορευματικά κέντρα συνδυασμένων μεταφορών που αναπτύσσονται σε όλες σχεδόν τις παραπάνω αναφερόμενες χώρες παρατηρείται ταυτόχρονη ανάπτυξη σειράς μικρότερων κέντρων, σταθμών και κόμβων, τοπικού η και περιφερειακού χαρακτήρα, που εξυπηρετούν επιτυχώς σε τοπικές η και περιφερειακές ανάγκες μεταφορών, διαχείρισης εμπορευμάτων και διανομής.
Στην Ελλάδα, η δημιουργία του Συμβουλίου Μεταφορών των Ελληνικών Επιμελητηρίων και η μετέπειτα η ίδρυση του Ελληνικού Επιμελητηριακού Συνδέσμου Μεταφορών (Ε.Ε.ΣΥ.Μ.) το 1994 , έθεσε τις βάσεις και ανέδειξε σειρά πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη ΕΚ σε διάφορα σημεία της Χώρας. Η σημαντικότερη ενέργεια ήταν η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας βιωσιμότητας του Ελληνικού Δικτύου Εμπορευματικών Κέντρων, την οποία ανέλαβε ο Ε.Ε.ΣΥ.Μ. Ο κύριος σκοπός της Μελέτης ήταν κυρίως να εξετάσει την σκοπιμότητα ανάπτυξης του Δικτύου και να προσδιορίσει τον αριθμό των κέντρων που θα αναπτυχθούν και να προτείνει τις θέσεις τους σε διάφορες στρατηγικές περιοχές της χώρας. Η μελέτη πρότεινε τη διαμόρφωση ενός ιεραρχημένου δικτύου, που συντίθεται από στοιχεία τριών διαφορετικών κατηγοριών: Εμπορευματικά Κέντρα, Εμπορευματικούς σταθμούς και Εμπορευματικούς Κόμβους. Οι κατηγορίες διαφέρουν ως προς το εύρος των υπηρεσιών που προσφέρουν και ως προς τη γεωγραφική εμβέλεια της εξυπηρέτησης.
Στη συνέχεια πρώτες μελέτες πραγματοποιήθηκαν για το Διεθνές Εμπορευματικό Κέντρο Πειραιά (ΔΕΚΕΠ). Παρ’ όλες τις ενέργειες για την προώθηση υλοποίησης του σχεδίου και την ένταξή του στις προτάσεις της χώρας μας στο πλαίσιο του Γ ΚΠΣ, η προώθηση του καθυστερεί μέχρι και σήμερα. Η “ΘΡIΑΣIΟ Α.Ε.” είvαι θυγατρική Εταιρεία τoυ Οργαvισμoύ Σιδηρoδρόμωv Ελλάδoς και δημιoυργήθηκε το 1994 πρoκειμέvoυ vα αvαλάβει τηv oλoκλήρωση τoυ έργoυ κατασκευής τoυ Εμπoρευματικoύ Κέvτρoυ στo Θριάσιo Πεδίo. Τo Θριάσιo Πεδίo έχει πρovoμιακή χωρoθέτηση στηv ευρύτερη περιoχή τoυ πoλεoδoμικoύ συγκρoτήματoς της Αθήvας και βρίσκεται πάνω στους βασικούς οδικούς αξονες της περιοχής, στο εθνικό και διεθνές σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας και συντομα θα έχει άμεση  σιδηρoδρoμική πρόσβαση με τov εμπoρικό λιμέvα τoυ Νέoυ Iκovίoυ. Το σχέδιο λειτoυργίας του εμπορευματικού κέντρου προβλέπει τη σύσταση φoρέα εκμετάλλευσης, σύμφωvα με τo μovτέλo σύμπραξης Δημόσιoυ και Iδιωτικoύ Τoμέα, όπoυ η “ΘΡIΑΣIΟ” θα παραχωρήσει τηv oικoπεδική έκταση για μεγάλo χρovικό διάστημα και o παραχωρησιoύχoς ιδιώτης επεvδυτής θα αvαλάβει τη χρηματoδότηση και κατασκευή όλωv τωv απoθηκευτικώv και λoιπώv εγκαταστάσεωv. Μέσα στο 2006 αναμένεται η προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την ανεύρεση ιδιώτη επενδυτή ο οποίος θα αναλάβει τα έργα που δεν χρηματοδοτούνται από το Κοινοτικό Πλαίσιο στήριξης. Στο πρότυπο του Θριασίου, αναμένεται η δημιουργία εμπορευματικού κέντρου στη Θεσσαλονίκη. Ο Εμπορευματικός Σταθμός Συνδυασμένων Μεταφορών (ΕΣΣΜΕ) Προμαχώνα,  είναι ένα διασυνοριακό εμπορευματικό κέντρο που έχει αναπτυχθεί στην Ελληνική πλευρά των Ελληνοβουλγαρικών συνόρων και είναι το πρώτο εμπορευματικό κέντρο που λειτουργεί στην Ελλάδα.  Το κέντρο εξυπηρετεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορευματικό άξονα της χώρας μας, Θεσσαλονίκης – Σόφιας, ενώ συνεργάζονται ήδη 30 διαμεταφορικές εταιρείες των Βαλκανικών χωρών, των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης αλλά και των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.Άλλες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί για το Διεθνές Εμπορευματικό Κέντρο Κεντρικής Μακεδονίας, στο νομό Κιλκίς, το Διεθνές Εμπορευματικό Κέντρο Αιγαίου στη νήσο Λέσβο (ΔΕΚΑ-Λ), τον Σταθμό Συνδυασμένων Μεταφορών Πιερίας, τον Ιδιωτικό Λιμένας Πλατιγιάλι Αστακού στη Δυτική Ελλάδα, ενώ άλλες πρωτοβουλίες για ανάπτυξη ΕΚ και συναφών υποδομών περιλαμβάνουν το Διεθνές ΕΚ Θεσπρωτίας, το Διεθνές ΕΚ Αχαΐας, το Διεθνές ΕΚ Θεσσαλίας, και τον Εμπορευματικό Σταθμό Ιωαννίνων.  Πρωτοβουλίες και προμελέτες για διάφορα κέντρα έχουν αναληφθεί από επιμελητήρια και άλλους τοπικούς φορείς σε διάφορες περιοχές της χώρας όπως: Αλεξανδρούπολη, Βόλο, Ηράκλειο, κ.α Τέλος έχει εκπονηθεί από τον ΕΕΣΥΜ μελέτη ανάπτυξης ενός δικτύου εμπορικών λιμένων στα νησιά του Αιγαίου.
Προσδιορισμός Εμπορευματικών Ροών
Αρχικά αναλύθηκαν οι προϋποθέσεις που θεωρούνται απαραίτητες για την ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών και οι δυνατότητες που έχει το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ να συμβάλλει στην κατεύθυνση αυτή, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μελέτης αλλά και της ευρύτερης περιοχής, σε σχέση με τις εθνικές και διεθνείς μεταφορικές εξελίξεις.Στην συνέχεια, βάσει υφιστάμενων στοιχείων από έρευνες ροών που ήταν στη διάθεση του Ε.Ε.ΣΥ.Μ. καθώς και συμπληρωματικών στοιχείων ροών (κυρίως σιδηροδρομικών και θαλάσσιων – λιμένος Στυλίδας) που συγκεντρώθηκαν με φροντίδα του Επιμελητηρίου  Φθιώτιδας και με αποστολήερωτηματολογίου στους  πιθανούς χρήστες του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ, προσδιορίσθηκε η πιθανολογούμενη ζήτηση.Για τον προσδιορισμό των εμπορευματικών ροών θεωρήθηκαν οι οδικές, σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές ανεξάρτητα και πραγματοποιήθηκε πρόβλεψη μελλοντικών εμπορευματικών ροών ξεχωριστά ανά μέσο.  Η δε πιθανή ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών, σε ότι αφορά είτε προσέλκυση οδικών ροών, είτε σιδηροδρομικών, είτε θαλάσσιων και απαγωγή ροών με το άλλο μέσο αντίστοιχα, βασίστηκε στην σύγκριση εναλλακτικών διαδρομών με συνδυασμό μέσων με την ίδια διαδρομή με χρήση μόνο ενός μέσου, με  ταυτόχρονη θεώρηση συνολικού κόστους και χρόνου ως τους κυρίαρχους παράγοντες επιλογής.Η αναμενόμενη εμπορευματική κίνηση του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ για τα έτη 2005, 2010 και 2015 (σε τόνους/ έτος) υπολογίσθηκε ως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα.
Είδος Μεταφοράς Έτος 2005 Έτος 2010 Έτος 2015
Οδική 111.788,05 141.731,282 178.765,76
Σιδηροδρομική – – 97.668,15
Θαλάσσια 125.581,51 163.255,96 212.232,72
ΣΥΝΟΛΟ 237.369,56 304.987,24 488.666,63
Στην Α Φάση λειτουργίας του, το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ αναπόφευκτα θα απευθυνθεί στην οδική κίνηση. Θεωρείται λοιπόν ότι ο χρονικός ορίζοντας του 2010 θα αφορά λειτουργία του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ βάσει καθαρά οδικής κίνησης και της οδικά εξυπηρετούμενης με τελική όμως προέλευση ή προορισμό το Λιμάνι Στυλίδας.Όμως, η σύνδεση του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ με το υπάρχον σιδηροδρομικό δίκτυο, στη Β Φάσηανάπτυξης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ αναμένεται να συμβάλλει στην ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών για ορισμένες κατηγορίες κίνησης. Θεωρείται λοιπόν ότι ο χρονικός ορίζοντας του 2015 θα αφορά λειτουργία του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ και βάσει της σιδηροδρομικής κίνησης και της σιδηροδρομικά εξυπηρετούμενης με τελική όμως προέλευση ή προορισμό το Λιμάνι Στυλίδας.
Τοπογραφικό Διάγραμμα
Στη συνέχεια αναλύθηκε το τοπογραφικό διάγραμμα της περιοχής η οποία έχει προταθεί από το Επιμελητήριο Φθιώτιδας ως πιθανή θέση εγκατάστασης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Η κτηματογραφική αποτύπωση εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος και απεικονίζει την ακριβή θέση του αγροτεμαχίου, το οποίο ανήκει στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε, καθώς και του βιομηχανικού κτιρίου ιδιοκτησίας ΒΟΜΒΥΚΡΥΛ Α.Ε.
Εκτίμηση  Είδους Αναγκαίων Λειτουργιών
Η εκτίμηση  του είδους και του μεγέθους των αναγκαίων λειτουργιών του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ βασίσθηκε στην ανάλυση και επεξεργασία στοιχείων που συλλέχθηκαν εν μέρει από την διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία και εμπειρία και εν μέρει κατά την διεξαγωγή μιας έρευνας προθέσεων των επιχειρήσεων στην αγορά των μεταφορών, που βασίστηκε στην σύνταξη ενός ερωτηματολογίου.Προσδιορίστηκαν δύο φάσεις υλοποίησης του έργου, οι οποίες σε σχέση με την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, έχουν ως εξής:
Α Φάση έργου: Περιλαμβάνει τις απαραίτητες υποδομές ενός ΕΚ ικανού να προσφέρει υπηρεσίες εξυπηρέτησης οδικών μεταφορών μόνο.  Η δυνατότητα εξυπηρέτησης από το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ ροών προέλευσης ή προορισμού μέσω του Λιμένα Στυλίδας, σε πρώτη φάση, δεν προϋποθέτει αναγκαστικά και την σύνδεση του ΕΚ με τον σιδηρόδρομο. Η προμελέτη εκτίμησε, ότι οι ροές αυτές μπορούν αρχικά να εξυπηρετηθούν οδικά, και στην συνέχεια, εφόσον είναι σε μεγέθη που δικαιολογούν ανάληψη σχετικών επενδύσεων να γίνουν οι απαιτούμενες ενέργειες επέκτασης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.
Β Φάση έργου: Περιλαμβάνει την προοπτική σύνδεσης του κέντρου με τον σιδηροδρομικό δίκτυο, προκειμένου να καλύπτει ανάγκες σιδηροδρομικών και συνδυασμένων μεταφορών οδός/σιδηρόδρομος/θάλασσα.Μία επί πλέον κατηγορία, ονομαζόμενη
Εναλλακτικές Υποδομές/Υπηρεσίες (ΕΥΥ) αφορά ανάπτυξη υποδομών και σχετικών υπηρεσιών, ιδιαίτερου κόστους, προς εξυπηρέτηση ειδικών αναγκών που θα αντιμετωπιστεί από το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ σε σχέση με εκδήλωση συγκεκριμένου ενδιαφέροντος χρηστών.  Η απόφαση για την ανάπτυξη τέτοιων υποδομών στο μέλλον θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο ειδικής μελέτης σκοπιμότητας- βιωσιμότητας κατά περίπτωση, στη βάση την ανάλυση κόστους – οφέλους σε αντιστοιχία με τις αναμενόμενες ροές.
Σε πρώτη φάση (Φάση Α) οι κύριες αναμενόμενες δραστηριότητες, που θα αναπτύξει το Εμπορευματικό Κέντρο είναι:
·         δραστηριότητες συμβατικής αποθήκευσης
·         δραστηριότητες μικρής διάρκειας εναπόθεσης φορτίων και συντονισμού αφίξεων και αναχωρήσεων οχημάτων και μεταφορικών μέσων
·         δραστηριότητες ανασύνθεσης φορτίων στα μεταφορικά μέσα και οχήματα ανά τελικό προορισμό
·         δραστηριότητες στάθμευσης και συντήρησης οχημάτων
·         δραστηριότητες επισκευής
·         δραστηριότητες συλλογής και τελικής διανομής φορτίων στις εγγύς περιοχές
Σε δεύτερη φάση (Φάση Β):
·         δραστηριότητες τελωνείου  και
·         δραστηριότητες συνδυασμένων μεταφορώνΕνώ όσον αφορά τις
Εναλλακτικές Υποδομές/Υπηρεσίες (ΕΥΥ) αναγνωρίζονται:
·         δραστηριότητες αποθήκευσης με ελεγχόμενη θερμοκρασία
·         δραστηριότητες συσκευασίας /αποσυσκευασίας προϊόντων
·         δραστηριότητες σύνθεσης/ αποσύνθεσης μοναδοποιημένων φορτίων  
·         δραστηριότητες οργάνωσης και συγκρότησης αποστολών εμπορευμάτων με χρήση τηλεματικής και πληροφορικής
·         δραστηριότητες εξυπηρέτησης εργαζομένων (εστιατόριο, ξενοδοχείο, τράπεζα)
Εκτίμηση Αναγκαίων Υποδομών και Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού
Η μέθοδος προσδιορισμού των τύπων υποδομών, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού του Εμπορευματικού Κέντρου του Νομού Φθιώτιδας  είναι σε άμεση συνάρτηση με τις υπηρεσίες και λειτουργίες, καθώς οι υπηρεσίες και λειτουργίες θεωρούνται αναπόσπαστες με τη φύση των διακινουμένων προϊόντων. Με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία από την κατασκευή ενός Εμπορευματικού Κέντρου/ Σταθμού Συνδυασμένων Μεταφορών είναι απαραίτητος ένας κατασκευαστικός προγραμματισμός σε βάση προτεραιοτήτων, ανά Φάση λειτουργίας του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.Για την Α Φάση λειτουργίας του, αρχικά δηλαδή, ενδείκνυνται ορισμένες απαραίτητες εργασίες για την περαιτέρω αξιοποίηση του οικοπέδου, όπως:
·         Χωματουργικά
·         Υδραυλικά
·         Περίφραξη του οικοπέδου
·         Εξοπλισμός της περίφραξης με φωτισμό και συστήματα ασφαλείας
·         Λοιπές εργασίες (πόρτες εισόδου / εξόδου κ.α.)
Στη συνέχεια απαιτούνται μεταφορικές υποδομές. Οι μεταφορικές υποδομές ενός Κέντρου διακρίνονται γενικά σε δύο κατηγορίες: οδικές και σιδηροδρομικές[1]. Οι μεταφορικές υποδομές του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ στην Α Φάση, περιλαμβάνουν μόνο οδικές υποδομές.Οι οδικές μεταφορικές υποδομές διαιρούνται σε δύο κατηγορίες, στις οδικές προσβάσεις και σε εσωτερικές οδικές υποδομές (χώροι στάθμευσης, οδικοί διάδρομοι κ.α.).Παράλληλα με τις μεταφορικές υποδομές, ενδείκνυται να αναπτυχθούν και οι απαραίτητες κατασκευές σε κτίρια και άλλους τύπους ευκολιών. Οι κυριότερες ευκολίες και οι αντίστοιχες λειτουργίες για την Α Φάση παρουσιάζονται ακολούθως:(1)  Κτίριο, το οποίο θα στεγάζει τις ακόλουθες υπηρεσίες:
·         Διοικητικές Υπηρεσίες
·         Γραφεία για τους Συναλλασσομένους του Κέντρου
·         Τελωνείο (ΕΥΥ) – υπηρεσίες τελωνείου πιθανά να μη χρειαστούν άμεσα, εντούτοις για την μικρή πιθανότητα αναγκαιότητας τους μπαίνουν στην Α Φάση χαρακτηρισμένες όμως ως ΕΥΥ(2) Χώρους για την στάθμευση οχημάτων(3) Κτίρια ειδικά διαμορφωμένα για την αποθήκευση και διακίνηση εμπορευμάτων, καθώς και γραφεία για την παρακολούθηση της διακίνησης. Τα κτίρια αυτά διακρίνονται περαιτέρω σε:
·         Κτίρια προσωρινής αποθήκευσης εμπορευμάτων προς μεταφόρτωση (αλλαγή μεταφορικού μέσου – οδικό φορτηγό όχημα – οδικό φορτηγό). Τα κτίρια αυτά χρησιμοποιούνται από επιχειρήσεις που έχουν ως δραστηριότητα τη μεταφορά εμπορευμάτων για λογαριασμό τρίτων
·         Για όλα τα κτίρια, ακάλυπτους χώρους εναπόθεσης εμπορευμάτων, χώρους στάθμευσης, καθώς και για τους οδικούς διαδρόμους, προβλέπεται εξυπηρέτηση από δίκτυο υδροροών για τα όμβρια νερά, φωτισμός, πυρασφάλεια, δίκτυο για τα απόβλητα, καθώς και βιολογικός καθαρισμός για την προστασία του περιβάλλοντος
·         Ακάλυπτοι χώροι για την προσωρινή – μεσοπρόθεσμη ή μακροχρόνια εναπόθεση μοναδοποιημένων φορτίων
·         Κτίριο βοηθητικών υπηρεσιών (πυρασφάλεια, κτίσμα για άτομα ασφαλείας)(4) Τέλος, το Κέντρο αναμένεται να στεγάσει και τις ακόλουθες βοηθητικές υπηρεσίες:
·         Πυροσβεστικό Σταθμό
·         Σταθμό Πρώτων Βοηθειών
·         Υποσταθμό για παροχή χαμηλής τάσης ηλεκτρικού ρεύματος
·         Υποσταθμό για την παροχή υψηλής τάσης ηλεκτρικού ρεύματος
·         Συνεργείο αυτοκινήτων και πρατήριο καυσίμων
Για την Β Φάση λειτουργίας του, και αναλόγως της ανάπτυξης του, ενδείκνυνται οι ακόλουθες εργασίες, όπως:Σιδηροδρομικές μεταφορικές υποδομές, οι οποίες γενικά περιλαμβάνουν την κατασκευή ειδικών ταπήτων με σιδηροδρομικές προσβάσεις και σιδηροδρομικούς διαδρόμους, με τον απαραίτητο σταθμό διαλογής για τους ελιγμούς του τροχαίου υλικού, καθώς επίσης και κατάλληλους χώρους συντήρησης και επισκευής του τροχαίου υλικού. Παράλληλα με τις επιπλέον μεταφορικές υποδομές στην Β Φάση, ενδείκνυται να αναπτυχθούν και οι απαραίτητες κατασκευές σε κτίρια και άλλους τύπους ευκολιών. Οι κυριότερες ευκολίες και οι αντίστοιχες λειτουργίες παρουσιάζονται ακολούθως:
(1) Κτίρια ειδικά διαμορφωμένα για την προσωρινή εναπόθεση εμπορευμάτων με προϋπόθεση την αλλαγή μέσου μεταφοράς, δηλαδή από φορτηγό οδικό όχημα σε σιδηροδρομικό και αντίστροφα. Τα κτίρια αυτά απευθύνονται σε επιχειρήσεις διακίνησης φορτίων για λογαριασμό τρίτων και σχετίζονται ιδιαίτερα με μεταφορές μακρινών αποστάσεων.
(2) Σταθμός Συνδυασμένων Εμπορευματικών Μεταφορών με τις ανάλογες υποδομές και ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό.Και τέλος ανεξαρτήτως Φάσης λειτουργίας (Α ή Β), οι  Εναλλακτικές Υποδομές/Υπηρεσίες (ΕΥΥ) που πιθανά απαιτηθούν έπειτα από εκδήλωση συγκεκριμένου ενδιαφέροντος χρηστών, αφορούν ανάπτυξη υποδομών και σχετικών υπηρεσιών, όπως:(1)  Κτίριο, το οποίο θα στεγάζει τις ακόλουθες υπηρεσίες:
·         Υγειονομικές Υπηρεσίες
·         Συνεδριακές Αίθουσες
·         Ταχυδρομείο
·         Τράπεζες
·         Εστιατόριο
(2) Βασικός ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός, που αποτελείται από[2]:
·         2 γερανογέφυρες επί τροχών με ανυψωτική ικανότητα 45 τόνων
·         10 μικρά ανυψωτικά των πέντε τόνων
·         10 τράκτορες
·         15 ρυμουλκούμενα (νταλικούλες)
Προσδιορισμός Μεγέθους Αναγκαίων Εγκαταστάσεων
Κατ’ αρχήν, υπολογίζονται οι ανάγκες σε στεγασμένους αποθηκευτικούς χώρους, που άμεσα εξαρτώνται από την αναμενόμενη εμπορευματική κίνηση. Ο υπολογισμός των μεγεθών βασίζεται σε παραμέτρους όπως η μέση αναμενόμενη διάρκεια παραμονής των εμπορευμάτων στο Κέντρο και η σχέση βάρους-όγκου. Για τους υπολογισμούς, ελήφθησαν ορισμένες μέσες αποδεκτές τιμές των παραμέτρων, που χρησιμοποιήθηκαν και σε αντίστοιχες μελέτες Εμπορευματικών Κέντρων (π.χ. Μελέτη σκοπιμότητας – βιωσιμότητας Εμπορευματικού Κέντρου νομού Κιλκίς). Για την ασφάλεια ως προς την επάρκεια των μεγεθών, δεν ελήφθησαν υπόψη οι διαφοροποιήσεις στη μέση διάρκεια παραμονής των διαφόρων εμπορευματικών κατηγοριών στο Κέντρο.
MΕΓΕΘΟΣ ΕΤΟΣ
Ονομασία Μονάδα Υπολ/μός 2010(Αφάση) 2015(ΒΦάση)
Φορτία ετησίως 1000 tn/ετος Q 197 315
Φορτία ημερησίως, μέση τιμή tn/ημ q΄=Q/365 539 864
Φορτία ημερησίως, αιχμής tn/ημ q=1.30 × q΄ 701 1.123
Μέσο ειδικό βάρος* tn/m3 ε 0,7 0,7
Όγκος φορτίων ημερησίως m3/ημ. V=q/ε 1.001 1.604
Μέση παραμονή φορτίου* ημ. t 4 4
Ημερήσιες ανάγκες αποθήκευσης m3 V × t 4.003 6.415
Μέσο ύψος στοιβασίας* m h 2,5 2,5
Αναγκαία επιφάνεια m2 S=(V×t)/h 1.601 2.566
Χώροι ελιγμών m2 S’ = 2.0 × S 3.203 5.132
Συνολική αναγκαία επιφάνεια m2 E = S + S’ 4.804 7.698

* Τα μεγέθη αυτά ορίσθηκαν κατ’ εκτίμηση από σχετικές μελέτες ΕΚΌπως προκύπτειοι αναγκαίες συνολικές επιφάνειες αποθήκευσης ανέρχονται σε περίπου 5.000 τ.μ. το 2010 και 8.000 τ.μ. το 2015.

Στη συνέχεια, εκτιμώνται σε πρώτη φάση λειτουργίας , στο 2010, χωρίς ιδιαίτερη προσέλκυση μοναδοποιημένων φορτίων, και σε δεύτερη φάση λειτουργία, 2015, με κάποια προσέλκυση μοναδοποιημένων φορτίων, τα μεγέθη εγκαταστάσεων για τις υπόλοιπες λειτουργίες και υπηρεσίες του Κέντρου.
ΕΙΔΟΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΜΕΓΕΘΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑm2
2010(Α Φάση) 2015(Β Φάση)
Αποθήκες 3.000 4.000
Αποθήκες ειδικές 1.000 1.500
Αποθήκες Transit 1.000 1.500
ΑποθήκεςContainers – 1.000
Κτίριο Διοίκησης / Τελωνείο 30 άτομα 30 m2/ατ. 900 900
Στάθμευση επιβατικών 50 οχήματα 25  m2/οχ. 1.250 1.250
Στάθμευση φορτηγών 18 – 30 τριαξονικά 75 m2/οχ. 1.350 2.250
Συνεργείο /Πρατήριο καυσίμων 500 500
ΣΥΝΟΛΟ 10.500 14.400

Εκτίμηση Κόστους Αναγκαίων Υποδομών,  Εγκαταστάσεων και Ηλεκτρομηχανολογικού ΕξοπλισμούΟ οικονομικός υπολογισμός αυτών των εργασιών κανονικά πρέπει να αναπτυχθεί βάσει ενός στρατηγικού σχεδιασμού και να είναι αποτέλεσμα της αξιοποίησης των συγκεντρωθέντων στοιχείων προκειμένου αφ’ ενός να μην γίνουν οικονομικά ή λειτουργικά σφάλματα και αφ’ ετέρου το κέντρο να μπορεί να λειτουργήσει το ταχύτερο δυνατό. Εντούτοις βάσει παραδοχών και υποθέσεων εργασίας έγιναν κάποιες εκτιμήσεις. Αναφορικά με το κόστος γης , πραγματοποιήθηκε προσεγγιστική εκτίμηση του βάσει παλαιότερης τιμή που η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας είχε ζητήσει προς πώληση του εν λόγω οικοπέδου (και τα 370 στρέμματα) και η οποία ήταν περίπου 1 δις. δραχμές, ήτοι 3 εκ. €.- σύμφωνα με πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του το Επιμελητήριο Φθιώτιδας -Η προσαύξηση που δόθηκε στην παρούσα μελέτη (3,45 εκ. €) ως τιμή αγοράς είναι λόγω πληθωρισμού.Αναφορικά με τα κόστη οδοποιίας, οι τιμές μονάδος λήφθηκαν από την Ανάλυση Τιμών Έργων Οδοποιίας (Α.Τ.Ε.Ο.) του 2004 και προσαυξήθηκαν βάσει πληθωρισμού.

Επιπλέον, μια πρώτη εκτίμηση κόστους των απαραίτητων δικτύων πραγματοποιήθηκε καθαρά ενδεικτικά βασιζόμενη σε μεγέθη άλλων μελετών ΕΚ και με αναφορά στα κατάλληλα πρότυπα, αλλά ελαφρώς μειωμένη καθώς βάσει του τοπογραφικού διαγράμματος του οικοπέδου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος υποδομή δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμού και επικοινωνιών υπάρχει ήδη απλώς πιθανά να χρειαστούν κάποιες αλλαγές.

Η Προσμέτρηση – Προϋπολογισμός κόστους για την Α Φάση ανάπτυξης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ (χρονικός ορίζοντας 2010) παρουσιάζεται στη συνέχεια.
ΕΙΔΟΣ ΥΛΙΚΟΥ ή ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ(€) ΚΟΣΤΟΣ(χιλιάδες. €)
Α. ΚΟΣΤΟΣ ΓΗΣ 370 στρ. 9.324 €/στρ. 3.450
Β.   ΟΔΟΠΟΙΙΑ     1.129
Επιχώσεις 53.775 κ.μ. 1,3 €/κ.μ. 70
Εκσκαφές 71.700 κ.μ. 0,41€/κ.μ. 29,4
Οδοστρωσία 358.500 τ.μ. 0,99 €/ τ.μ. (υπόβαση) +1 €/ τ.μ. (βάση) + 0,76 € /τ.μ. (ισοπέδωση) 953,6
Ασφαλτικά οδοστρώματα 7.605 τ.μ. 0,92 €/τ.μ. +0,3 €/τ.μ. + 3,99 €/τ.μ.+ 3,52 €/τ.μ.(τέσσερις ασφαλτικές στρώσεις) 66,4
Οδοστρώματα οπλισμ. σκυροδέματος 84,5 κ.μ. (μπετόν), 845 τ.μ. (οπλισμός) 72,5 €/κ.μ. μπετόν+ 3,52 €/τ.μ. ο οπλισμός 9,1
Γ.   ΚΤΙΡΙΑΚΑ     4.765
Αποθήκες στεγασμένες 3.350 τ.μ. 500 1.675
Αποθήκες στεγασμένες (υπόστεγα) 1.000 τ.μ. 350 350
Ψυκτικοί θάλαμοι 500 τ.μ. 900 450
Αποθήκες επικινδύνων 500 τ.μ. 250 125
Συνεργείο Οχημάτων 1.200 τ.μ. 450 540
Κτίριο Διοίκησης 700 τ.μ. 750 525
Τελωνείο 200 τ.μ. 750 150
Συνεργείο / Πρατήριο καυσίμων 500 τ.μ. 350 175
Εξοπλισμός κτιρίων 300
Περίφραξη γηπέδου 2260μ. 210 475
Δ.    ΔΙΚΤΥΑ Ενδεικτική τιμή 1.200
Δίκτυο ύδρευσης – πυρασφάλειας
Δίκτυο αποχέτευσης
Δίκτυα ηλεκτροφωτισμού-τηλεπικοινωνιών.
Η Προσμέτρηση – Προϋπολογισμός κόστους για την Β Φάση ανάπτυξης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ (χρονικός ορίζοντας 2015) είναι:
ΕΙΔΟΣ ΥΛΙΚΟΥ ή ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ(€) ΚΟΣΤΟΣ(χιλιάδες. €)
Β.   ΟΔΟΠΟΙΙΑ     26,1
Ασφαλτικά οδοστρώματα 2.700τ.μ. 0,92 €/τ.μ. +0,3 €/τ.μ. + 3,99 €/τ.μ.+ 3,52 €/τ.μ.(τέσσερις ασφαλτικές στρώσεις) 23,6
Οδοστρώματα οπλισμ. σκυροδέματος 30 κ.μ. (μπετόν), 300 τ.μ. (οπλισμός) 72,5 €/κ.μ. μπετόν+ 3,52 €/τ.μ. ο οπλισμός 2,5
Γ.   ΚΤΙΡΙΑΚΑ     1.412,5
Αποθήκες στεγασμένες 1.000 τ.μ. 500 500
Αποθήκες στεγασμένες (υπόστεγα) 500 τ.μ. 350 175
Ψυκτικοί θάλαμοι 250 τ.μ. 900 225
Αποθήκες επικινδύνων 250 τ.μ. 250 62,5
Αποθήκες Containers 1.000 τ.μ. 450 450
Ε. ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Ενδεικτική τιμή   5.800
Γερανογέφυρες 2 τεμάχια
Μικρά Ανυψωτικά 10 τεμάχια
Τράκτορες 10 τεμάχια
Νταλικούλες 15 τεμάχια
Και τέλος στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται ο Συνοπτικός Προϋπολογισμός ανά Φάση (σε εκατ. €).
ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΣΤΟΣ
2010 (Α Φάση) 2015 (Β Φάση)
Κόστος Γης 3,45
Οδοποιία 1,1 0,02
Κτιριακά 4,8 1,4
Δίκτυα 1,2
Μηχανολογικός εξοπλισμός 5,8
ΣΥΝΟΛΟ 10,55 7,22

Οικονομική Βιωσιμότητα

Σε πρώτο στάδιο, εκπονείται η χρηματική αξιολόγηση της δημιουργίας του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Αναλύονται, το κόστος επένδυσης, οι σταθερές και μεταβλητές λειτουργικές δαπάνες του, καθώς και τα αναμενόμενα έσοδα. Μελετώνται οι ταμειακές και λογιστικές ροές σε χρονικό ορίζοντα εικοσαετίας και παρουσιάζονται τα πιθανά χρηματοδοτικά και λειτουργικά σενάρια για την υλοποίηση των έργων υποδομής και εξοπλισμού του Κέντρου. Σε δεύτερο στάδιο, γίνεται ποιοτική αξιολόγηση άλλων επιπτώσεων πέραν των χρηματικών.

Η χρηματική αξιολόγηση του έργου εξετάζει τις χρηματικές και λογιστικές ταμειακές ροές κατά την περίοδο από την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου (που είναι το 2010 αλλιώς η έναρξη της Α Φάσης) μέχρι το έτος 2030, χρονικό ορίζοντα προβλέψεων εμπορευματικής κίνησης για την πλήρη ανάπτυξή του.Η χρηματική αξιολόγηση αναφέρεται στα πιθανά σενάρια ανάπτυξης χρηματοδοτικών σχημάτων για την υλοποίηση του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.

Για να υλοποιηθεί το έργο, θα πρέπει τα αποτελέσματα της οικονομοτεχνικής μελέτης να αναδείξουν την ελκυστικότητα της επένδυσης.Προκειμένου να αξιολογηθεί χρηματοοικονομικά η χρηματοδότηση της επένδυσης, γίνονται οι ακόλουθες παραδοχές:-

Το έργο είναι ανεξάρτητο και έχει δική του οικονομική αυτοτέλεια (δηλ. δεν εξαρτάται από τις αποφάσεις ενός άλλου φορέα ιδιωτικού ή δημοσίου).-

Οι πηγές των επενδυτικών κεφαλαίων μπορούν να είναι ίδια κεφάλαια και εξωτερική χρηματοδότηση με επιχορήγηση ή/και δανειοδότηση. Σύμφωνα με τον Νόμο 3333/2005 για την «Ίδρυση και λειτουργία Εμπορευματικών Κέντρων», η ίδια συμμετοχή της Εταιρίας Εμπορευματικού Κέντρου δεν μπορεί να είναι κατώτερη του 25% του επενδυτικού σχεδίου.

Το ίδιο περίπου αναφέρεται και στον Αναπτυξιακό Νόμο 3299/2004, όπου ορίζεται ότι η ίδια συμμετοχή του επενδυτή σε ένα επενδυτικό σχέδιο πρέπει να είναι 25%.Σύμφωνα με τη Διαίρεση της Επικρατείας, στο άρθρο 2 του Αναπτυξιακού Νόμου, ο Νομός Φθιώτιδας ανήκει στην Περιοχή Γ. Σύμφωνα με το επενδυτικά σχέδια του άρθρου 3 του ίδιου νόμου, το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ αποτελεί επενδυτικό σχέδιο τριτογενούς τομέα, και πιο συγκεκριμένα αποτελεί είτε (i) επενδυτικό σχέδιο συνεργαζόμενων μεταφορικών και εμπορικών επιχειρήσεων, υπό ενιαίο φορέα, για τη δημιουργία εμπορευματικών σταθμών, εμπορευματικών κέντρων και διαμετακομιστικών κέντρων είτε (ii) επενδυτικό σχέδιο μεταφορικών και εμπορευματικών επιχειρήσεων, υπό ενιαίο φορέα, για τη δημιουργία υποδομών αποθήκευσης, συσκευασίας και τυποποίησης καθώς και κλειστών χώρων στάθμευσης φορτηγών οχημάτων. Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 3 το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ ανήκει στην κατηγορία 4 επενδυτικών σχεδίων.

Ο συνδυασμός περιοχής και κατηγορίας του δίνει τη δυνατότητα για 35% επιχορήγηση, σύμφωνα με το άρθρο 4 – Παρεχόμενες ενισχύσεις του Αναπτυξιακού Νόμου. Κατά συνέπεια εξετάζεται η δυνατότητα χρηματοδότησης με τη χρήση του εξής ρεαλιστικού σεναρίου: Βασικό Σενάριο Χρηματοδότησης:  25% ίδια κεφάλαια, 35% επιχορήγηση και 40% δανεισμός–

Η καταβολή του ποσού της επιχορήγησης θα πραγματοποιηθεί σε δόσεις (σύμφωνα και με το άρθρο 8 του Αναπτυξιακού νόμου), και: 30% θα δοθεί ως εφάπαξ προκαταβολή, 50% θα καταβληθεί μετά την υλοποίηση του 50% της επένδυσης και το υπόλοιπο μετά την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης και της έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης. –        Η δανειοδότηση θεωρείται ότι γίνεται με επιτόκιο 8% για 15 χρόνια (άλλωστε απαιτείται από τον Αναπτυξιακό νόμο και δανειοδότηση τουλάχιστον τετραετούς διάρκειας, σύμφωνα με το Άρθρο 5, §7, ως προϋπόθεση/περιορισμός).

–        Επιτόκιο αναγωγής αξιολόγησης 6%

–        Οι τιμές βάσης αναφέρονται στο έτος 2005

–        Διάρκεια κατασκευής Α Φάσης 3 χρόνια + 2 χρόνια για τις επεκτάσεις της Β Φάσης

–       Οι τιμές της εμπορευματικής κίνησης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ παρουσιάζουν μια ετήσια αύξηση της τάξεως του 4% όπως προκύπτει από τις προβλέψεις στο Κεφάλαιο 3.

Συνοπτικά τα βήματα που ακολουθούνται στην αξιολόγηση είναι:

–        Υπολογισμός Επενδυτικού Κεφαλαίου και Χρηματοδοτικού σχεδίου

–        Υπολογισμός Λειτουργικών Εσόδων και Δαπανών

–     Υπολογισμός απόδοσης επενδύσεως με τον υπολογισμό του Εσωτερικού Βαθμού Απόδοσης (IRR) και της Καθαρής Παρούσας Αξίας  (NPV)

Την Χρηματική Αξιολόγηση ακολούθησε μια Ανάλυση Ευαισθησίας η οποία επανέλαβε την διαδικασία αξιολόγησης για διάφορα εναλλακτικά σενάρια πέραν του βασικού, ούτως ώστε να ευρεθεί η βέλτιστη λύση χρηματοδότησης και ανάπτυξης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.

Στην Ανάλυση Ευαισθησίας το Βασικό Σενάριο διαφοροποιείται βάσει όλων των συνδυασμών των παρακάτω παραμέτρων:

(α) Αγορά ολόκληρου του οικοπέδου που ανήκει στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας

(β) Ενοικίαση τμήματος ή/και ολόκληρου του οικοπέδου που ανήκει στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας. Σε περίπτωση ενοικίασης, αντί αγοράς, της γης γίνεται η παραδοχή ότι σε χρονικό ορίζοντα 30-40 χρόνων, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, ως ιδιοκτήτης του οικοπέδου, θα πρέπει να λάβει τουλάχιστον το μισό του ποσού που ζητά για πώληση.

(γ) Έχοντας υπόψη τις Ευρωπαϊκές εμπειρίες όπου συχνά η απαιτούμενη γη εξασφαλίζεται με πολυετή παραχώρηση χρήσεως από τις τοπικές αρχές χαμηλής αξίας δημόσια αγροτικής περιοχής με αντάλλαγμα μία μικρή συμμετοχή των αρχών αυτών στον φορέα υλοποίησης εν αναμονή σημαντικότερων ωφελημάτων που θα έχει η περιοχή από την ανάπτυξη του κέντρου εν είδη γενικότερου κοινωνικού οφέλους και προσφοράς νέων θέσεων εργασίας, η προμελέτη εξέτασε και ένα τέτοιο σενάριο δηλαδή με μηδενικό κόστος γης στη βάση πολυετούς παραχώρησης χρήσεως.

(δ)  Διαφοροποιήσεις στις τιμές των μεταβλητών δαπανών ή στην κατανομή τους (π.χ. πληρωμή από την Εταιρία Εμπορευματικού Κέντρου ή κατανομή κάποιων δαπανών στους χρήστες ανάλογα με το βαθμό χρήσης από τον κάθε ένα)(δ) Διαφοροποιήσεις στις τιμές ενοικίασης/ διάθεσης των χώρων και των υπηρεσιών του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ

Οι Χρηματοοικονομικοί Δείκτες του Βασικού Σεναρίου και των Εναλλακτικών Σεναρίων Αξιολόγησης (Ανάλυση Ευαισθησίας) παρουσιάζονται στο τέλος της περίληψης.

Ακολουθεί η κατάταξη των Εναλλακτικών Σεναρίων Ανάπτυξης από το βέλτιστο στο χείριστο βάσει οικονομικών δεικτών (NPV και IRR) και για όσα έχουν αρνητικούς δείκτες, βάσει του σημείου οικονομικής ισορροπίας “Break Even Point” που είναι πιο ρεαλιστικό.

Α/Α Σεναρίου NPV (εκ. €) IRR Αναγκαία Αύξηση Φορτίων Σχεδιασμού για Οριακή Βιωσιμότητα Σεναρίου
11 20,20 € >> 6% –
7 17,01 € >> 6% –
10 7,66 € 3% –
12 5,92 € 4% –
6 4,39 € 5% –
13 3,82 € 5% –
8 2,73 € 5% –
14 2,14 € 4% –
3 -4,58 € – 8%
2 -17,19 € – 30%
4 -18,86 € – 43%
9 -21,43 € – 37%
5 -24,82 € – 43%
1 -46,28 € – 80%

Βέλτιστο σενάριο στην κατάταξη είναι το Σενάριο 11 με NPV 20,2 εκ. € και IRR κατά πολύ μεγαλύτερο του 6% που είναι το επιτόκιο αναγωγής. Το συγκεκριμένο σενάριο εξετάζει ενοικίαση γης, κι όχι αγορά, και πιο συγκεκριμένα ενοικίαση του ενός εκ των δύο όμορων οικοπέδων (αυτό με έκταση 170 στρεμμάτων) που ανήκουν στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, ήτοι της ΒΟΜΒΥΚΡΥΛ Α.Ε.

Επιπλέον το Σενάριο 11 εξετάζει τις δαπάνες για την λειτουργία και συντήρηση του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ μειωμένες σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις. Αναλυτικότερα οι αμοιβές προσωπικού μειώθηκαν κατά 15% σε σχέση με τις αρχικές θεωρώντας κάποιες από τις υπηρεσίες αντικείμενο «outsourcing» παροχής υπηρεσιών εμπορικών συνεργατών (π.χ. ασφάλεια, ηλεκτρολόγος, υδραυλικός), και θεωρώντας τις ως κοινόχρηστες κατανεμήθηκαν στους χρήστες του ΕΚ.

Από όλες τις κατηγορίες δαπανών συντήρησης οι δαπάνες συντήρησης του εξοπλισμού (μόνο) θεωρήθηκαν κοινόχρηστες και κατανεμήθηκαν στους χρήστες, ανάλογα με το βαθμό χρήσης του εξοπλισμού. Τέλος οι στην κατηγορία «άλλες δαπάνες» (ΟΤΕ, ΔΕΗ κτλ), θεωρήθηκαν κοινόχρηστες και κατανεμήθηκαν στους χρήστες του ΕΚ σε μηνιαία βάση.

Όμως το Σενάριο αυτό παρουσιάζει αδυναμία σχετικά με την μελλοντική επεκτασιμότητα του κέντρου. Αμέσως καλύτερο σενάριο προκύπτει το Σενάριο 7με NPV 17,01 εκ. € και IRR κατά πολύ μεγαλύτερο του 6% επίσης. Η μόνη διαφορά του Σεναρίου 7 από το 11, είναι ότι εξετάζεται η ενοικίαση ολόκληρης της προτεινόμενης έκτασης για την εγκατάσταση του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ (370 στρέμματα).

Συγκριτικά η επιλογή του Σεναρίου 7 έναντι του 11 μπορεί βάσει των χρηματοοικονομικών δεικτών να μην προτιμάται, όμως παρουσιάζει ένα σημαντικό ποιοτικό πλεονέκτημα καθώς εξασφαλίζει ικανοποιητικά το θέμα μελλοντικής επεκτασιμότητας, κάτι που θεωρείται ιδαίτερα θετικό στον συνολικό σχεδιασμό.

Τρίτο και τέταρτο καλύτερο σενάριο είναι δύο «παραλλαγές» του Σεναρίου 11, οι οποίες εξακολουθούν να βασίζονται στην ενοικίαση του ενός μόνο οικοπέδου, των 170 στρεμμάτων.

Το Σενάριο 10 με NPV 7,7 εκ. € και IRR 3%, διαφοροποιείται από το βέλτιστο σενάριο, δηλαδή το 11, ως προς τις δαπάνες συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού, οι οποίες δεν κατανέμονται στους χρήστες ως κοινόχρηστες αλλά εμπίπτουν στην εταιρία ανάπτυξης και λειτουργίας του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.

Το Σενάριο 12 από την άλλη, με NPV 5,9 εκ. € και IRR 4%, σε σχέση με το Σενάριο 11, λαμβάνει υπόψη του τα έσοδα μειωμένα κατά 25% (λόγω του ότι έχουν αυξηθεί οι δαπάνες που κατανέμονται στους χρήστες και θεωρήθηκε σκόπιμο να μελετηθεί η μείωση των τιμών ενοικίασης/ χρήσης των χώρων του ΕΚ κατά 25% για λόγους ανταγωνιστικότητας).

Συγκριτικά η επιλογή του Σεναρίου 12 έναντι του 10 μπορεί βάσει των χρηματοοικονομικών δεικτών να μην προτιμάται αλλά το Σενάριο 10 λαμβάνοντας μειωμένες –και κατ’ επέκταση πιο ανταγωνιστικές- τιμές ενοικίασης χρήσης των χώρων του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ έχει περισσότερες πιθανότητες να πετύχει –να γίνει αποδεκτό-  στην αγορά.

Πρέπει παρόλα αυτά να αναφερθεί  ότι και τα δύο αυτά σενάρια, το 10 και το 12, παρουσιάζουν το ίδιο «μειονέκτημα» με το  11, το πρόβλημα της μελλοντικής επεκτασιμότητας.

Τα επόμενα σενάρια στην κατάταξη, τα Σενάρια 6, 13 και 8 είναι εντελώς διαφορετικά. Τα Σενάρια 6 και 8 είναι δύο «παραλλαγές» του Σεναρίου 7, και εξετάζουν ενοικίαση ολόκληρης της προτεινόμενης έκτασης (370 στρέμματα). ΤοΣενάριο 6 με NPV 4,4 εκ. € και IRR 5%, διαφοροποιείται από το δεύτερο βέλτιστο σενάριο, δηλαδή το 7, ως προς τις δαπάνες συντήρησης του μηχανολογικού εξοπλισμού, οι οποίες δεν κατανέμονται στους χρήστες ως κοινόχρηστες αλλά εμπίπτουν στην εταιρία ανάπτυξης και λειτουργίας του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Το Σενάριο 8από την άλλη, με NPV 2,7 εκ. € και IRR 5%, σε σχέση με το Σενάριο 7, λαμβάνει υπόψη του έσοδα μειωμένα κατά 25% για λόγους ανταγωνιστικότητας.

Συγκριτικά η επιλογή του Σεναρίου 8 έναντι του 6 μπορεί βάσει των χρηματοοικονομικών δεικτών να μην προτιμάται αλλά το Σενάριο 8 λαμβάνοντας μειωμένες –και κατ’ επέκταση πιο ανταγωνιστικές- τιμές ενοικίασης χρήσης των χώρων του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ έχει περισσότερες πιθανότητες να πετύχει στην αγορά. Πρέπει επίσης να αναφερθεί  ότι και τα δύο αυτά σενάρια, το 6 και το 8, παρουσιάζουν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των πρώτων στην κατάταξη αναφορικά με την μελλοντική επεκτασιμότητα.

Τέλος το Σενάριο 13 διαφοροποιείται από όλα τα παραπάνω ως προς το καθεστώς κτήσης της γης. Στο Σενάριο 13 μελετάται η εξασφάλιση με πολυετή παραχώρηση -από τις τοπικές αρχές- δημόσιας αγροτικής περιοχής έκτασης 170 στρεμμάτων, με αντάλλαγμα μία μικρή συμμετοχή των αρχών αυτών στον φορέα υλοποίησης εν αναμονή σημαντικότερων ωφελημάτων που θα έχει η περιοχή από την ανάπτυξη του κέντρου.

Το Σενάριο 13 δίνει NPV 3,8 εκ. € και IRR 5% και εντάχθηκε στα πλαίσια της προμελέτης εν είδη γενικότερου κοινωνικού οφέλους και προσφοράς νέων θέσεων εργασίας.

Το Σενάριο 14 είναι ίδιο με το Σενάριο 13 με τη διαφορά ότι εξετάζει παραχώρηση γης έκτασης 370 στρεμμάτων. Το Σενάριο 14 δίνει NPV 2,14 εκ. € και IRR 4%. Συγκριτικά οι χρηματοοικονομικοί δείκτες του Σεναρίου 14 δεν υπερτερούν του Σεναρίου 13 όμως το Σενάριο 14 υπερτερεί γενικότερα του Σεναρίου 13 σχετικά με την μελλοντική επεκτασιμότητα του κέντρου.Τα υπόλοιπα σενάρια δεν δίνουν θετικά αποτελέσματα, εντούτοις παρατηρείται ότι στα περισσότερα η αναγκαία αύξηση φορτίων σχεδιασμού για Οριακή Βιωσιμότητα Σεναρίου (BEP)  είναι αρκετά ρεαλιστική.

Τέλος εξετάζονται και οι επιπτώσεις από τη δημιουργία του έργου στην Εθνική Οικονομία. Οι αναμενόμενες θετικές επιπτώσεις από τη δημιουργία του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ έχουν δευτερογενείς οικονομικές επιπτώσεις, όπως την πιθανή μείωση του κόστους μεταφοράς της τιμής των προϊόντων, λόγω της μειωμένης τιμής μεταφοράς. Οι επιπτώσεις από την λειτουργία του έργου, θα έχουν σημαντικά θετικά πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και συγκεκριμένα για τον επιχειρηματικό κόσμο. Αναμένονται λοιπόν τα εξής:

Σε πρώτη φάση:

  • Την αύξηση κύκλου εργασιών μεταφορικών επιχειρήσεων, εταιριών διαμετακομιστικού εμπορίου, κ.α.
  • Την ενημέρωση τους για την τρέχουσα θερμοκοιτίδα νέων επιχειρηματιών για το εμπόριο και τις εξαγωγές – νέων επιχειρηματικών επιδιώξεων και πρωτοβουλιών.
  • Την γνωριμίας και προσέγγισης νέων προϊόντων Και σε δεύτερη φάση:
  • Την αξιοποίηση νέων και σύγχρονων μεθόδων  logistics, marketing και εμπορίας

Καταγραφή Αναγκαίων Εγγράφων και Ενεργειών/ Μελετών Προκειμένου το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ να ενταχθεί στο Νόμο 3333/2005 ή να Αξιοποιηθούν οι Δυνατότητες που προσφέρει ο Νέος Αναπτυξιακός Νόμος 3299/2004

Στόχος του Κεφαλαίου 8 ήταν να αναλύσει ενδελεχώς όλες τις απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να ακολουθηθούν προκειμένου το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ να ενταχθεί στο Νόμο 3333/2005 ή να Αξιοποιηθούν οι Δυνατότητες που προσφέρει ο Νέος Αναπτυξιακός Νόμος 3299/2004.Από την ανάλυση που έλαβε χώρα στο Κεφάλαιο 8 προκύπτει ότι σε όποιον από τους δύο νόμους και να θελήσει να ενταχθεί το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ πρέπει να ακολουθηθούν συγκεκριμένες διαδικασίες και να τηρηθούν ορισμένες προϋποθέσεις αλλιώς θα υπάρξουν κυρώσεις. Το σίγουρο είναι ότι με βάση και τους δύο νόμους πρέπει η ίδια συμμετοχή της Εταιρίας Εμπορευματικού Κέντρου ή άλλως της κοινοπραξίας φορέων/ εταιριών ανάπτυξης και λειτουργίας του ΕΚ δεν πρέπει να είναι λιγότερη από 25%. Επιπλέον η απόδειξη ύπαρξης ιδίων κεφαλαίων καθώς και η ύπαρξη πλήρους οικονομοτεχνικής μελέτης είναι προαπαιτούμενα για την ένταξη και στους δύο νόμους.

Εντούτοις, διαφαίνεται σχετικά πιο εύκολο να ενταχθεί το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ στον Αναπτυξιακό Νόμο καθώς οι όροι και οι προϋποθέσεις ένταξης και περισσότερο επιχορήγησης δεν είναι τόσο αυστηροί όσο στο νόμο για τα Εκ, όπου απαιτείται πληθώρα δικαιολογητικών, εγγράφων και μελετών σε σύγκριση πάντα με τον Αναπτυξιακό.Καθώς κάποιες παράμετροι των σεναρίων βιωσιμότητας δεν είναι ακόμα σταθεροποιημένοι π.χ. έκταση οικοπέδου, υπηρεσίες μοναδοποιημένων φορτίων κτλ, περαιτέρω συζήτηση χρειάζεται σχετικά με το σε ποιον νόμο θα ενταχθεί το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ. Ως εκ τούτου το θέμα αυτό θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο επισταμένης εξέτασης στο πλαίσιο μιας οριστικής μελέτης.

Συνοψίζοντας λοιπόν τα αποτελέσματα της προμελέτης, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και δεδομένα της περιοχής μελέτης αλλά και τις διεθνείς εμπειρίες, το Επιμελητήριο Φθιώτιδας προτείνεται να προχωρήσει κατ’ αρχήν στις κάτωθι ενέργειες:-          Να αναλάβει πρωτοβουλίες νέας σειράς επαφών και διαβουλεύσεων με τις τοπικές αρχές και την Εθνική Τράπεζα προκειμένου να διερευνήσει την δυνατότητα εξασφάλισης του κατάλληλου χώρου ανάπτυξης του κέντρου με τους καλύτερους όρους (επιλογή βέλτιστου τρόπου κτήσης γης -παραχώρηση, leasing ή αγορά – και καθορισμός έκτασης).

–          Να διερευνήσει τις προθέσεις των αρμόδιων αρχών για πιθανή επιχορήγηση του έργου καθώς και το μέγεθός της και να προσδιορίσει την δυνατότητα, και το μέγεθος, της δικής του συμβολής, καθώς και αυτής άλλων τοπικών φορέων στην υλοποίηση του έργου. Αυτή η διαδικασία θα δώσει και μια πρώτη ένδειξη του νόμου που συμφέρει να ενταχθεί το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.-          Να προβεί σε μια περαιτέρωδιερεύνηση της αγοράς προκειμένου να διαπιστωθεί το ενδιαφέρον επενδυτών (συμπεριλαμβανομένης και της Εθνικής Τράπεζας) να συμμετάσχουν σε ένα επιχειρηματικό σχήμα υλοποίησης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ καθώς και την ετοιμότητα των παραγωγικών τάξεων να το χρησιμοποιήσουν. Έτσι θα διαμορφωθεί και το χρηματοδοτικό σχήμα υλοποίησης του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ.

Εφόσον τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, και αποσαφηνισθεί ο τρόπος εξασφάλισης γης καθώς και το πιθανό χρηματοδοτικό σχήμα, επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι η ανάθεση οριστικής μελέτης βιωσιμότητας – σκοπιμότητας η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και τα κάτωθι:

–          Πανελλαδική έρευνα αγοράς με σκοπό τον προσδιορισμό συγκεκριμένου ενδιαφέροντος για χρήση του κέντρου, λαμβάνοντας υπόψη και την προοπτική ανάπτυξης και άλλων κέντρων σε άλλες περιοχές της χώρας.

–          Εκτίμηση του μέγεθος των εμπορευματικών ροών που μπορεί να προσελκυσθούν από το ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ παίρνοντας αρχικά σαν βάση τα αποτελέσματα της προμελέτης και της έρευνας αγοράς και επεκτείνοντας τα στοιχεία αυτά βάσει μετρήσεων που θα πραγματοποιηθούν στα πλαίσια της οριστικής μελέτης σκοπιμότητας-βιωσιμότητας.

–          Εξέταση των υφιστάμενων εναλλακτικών θέσεων ανάπτυξης του κέντρου και πρόταση της βέλτιστης εξ αυτών.

–          Προσδιορισμό του ακριβούς μεγέθους του κέντρου, του αναγκαίου εξοπλισμού του και το είδος των προσφερομένων υπηρεσιών.

–          Προτεινόμενα κοστολόγια προσφερομένων αποθηκών, γραφείων και άλλων εγκαταστάσεων προς  ενοικίαση, καθώς και προσφερομένων υπηρεσιών από το κέντρο, περιλαμβανομένων και των κοινοχρήστων, και τρόπος χρέωσης.

–          Ολοκληρωμένο Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης (Master Plan) καθώς και Επιχειρησιακό Σχέδιο (Business Plan).

–          Πρόταση οργάνωσης και διοίκησης του κέντρου και σχέδιο κανονισμού λειτουργίας.-          Μελέτη προέγκρισης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Το τελικό αποτέλεσμα της οριστικής μελέτης θα κρίνει το βέλτιστο τρόπο ανάπτυξης και λειτουργίας του ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ συμπεριλαμβανομένου και του νόμου στον οποίο πιθανά θα ενταχθεί για επιχορήγηση, τον νόμο 3333/05 ή τον νόμο 3299/04.

——————————————–


[1] Σιδηροδρομικές υποδομές στο ΕΚ/Σ-ΣΜΦΘ δεν θα κατασκευασθούν στην Α Φάση, χωρίς αυτό να αποκλείει ότι θα κατασκευασθούν μεταγενέστερα, σε δεύτερη φάση.
[2] Σε δεύτερη φάση, υπό τη προϋπόθεση σχετικής ανάγκης (ΕΥΥ) και αν ενσωματωθεί στο ΕΚ και η σιδηροδρομική /συνδυασμένη μεταφορά, θα εξεταστεί η προοπτική ανάπτυξης 1 TRANSTAINER επί σιδηροδρομικών τροχιών εφόσον δικαιολογείται απο τις αναμενόμενες ροές.